25.10.2023.

Dzisiaj odbył się w naszej świątyni szczególny pogrzeb. Otóż w wyniku prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej prac ekshumacyjnych we wrześniu 2022 r. w Przepałkowie, zostały odnalezione szczątki Marii Turowskiej.

Maria Turowska (z d. Tracz) urodziła się 2 lutego 1910 r. w Kolonii Mielnica na Wołyniu. Przed wybuchem II wojny światowej przeniosła się wraz z rodziną do wsi Frąca w powiecie starogardzkim. Mąż Marii Turowskiej – Władysław w pierwszych dniach września 1939 r. został zmobilizowany i zginął w trakcie kampanii wrześniowej. W czerwcu 1942 r. Maria Turowska została wraz z rodziną, w tym dwojgiem dzieci: Zbigniewem i Moniką –  wysiedlona do obozu „zniemczenia” w Jabłonowie. W protokole przesłuchania zeznała: „Moi przodkowie z obydwu stron byli Polakami”. Następnie została przekazana do Obozu Centrali Przesiedleńczej w Potulicach. W obozie zmarły jej małoletnie dzieci: w lipcu 1942 r. syn Zbigniew, a w kwietniu 1943 r. córka Monika. Na przełomie 1944 i 1945 r. została przeniesiona do pracy przymusowej w majątku Przepałkowo. Została zamordowana na terenie majątku w lutym 1945 r. przez żołnierzy sowieckich.

W czasie okolicznościowego kazania, Ks. Proboszcz powiedział:

…Właściwie tak po ludzku patrząc na dzień dzisiejszy, to w jakiejś mierze jest to dzień radosny. Wiem, to wielkie uproszczenie a może nawet niezrozumienie. Jednak ktoś niedawno mi powiedział, że po tylu latach rozłąki Matka spotyka się z córką i synem po ponad 80 latach. Bo jak wiemy, syn Zbigniew zmarł w obozie 81 lat temu a córka Monika 80 lat temu. I tutaj, na potulickiej ziemi historia Matki i dzieci zatoczyła koło. Spotkali się. Podkreślam, że jest to oczywiście jedna strona medalu. Przywołując jednak cały kontekst tamtych czasów i tego co + Maria, Zbigniew i Monika, i wszyscy Obozowicze przeżyli, w oczach pojawiają się łzy, a w sercu rodzi się wiele pytań, wśród których na czoło wysuwa się jedno – dlaczego tak było?

Odpowiedzi może być dużo, jednak myślę, że w czołówce byłoby stwierdzenie o wszechobecnej wtedy ale i teraz nieodległej człowiekowi nienawiści,  Nienawiści człowieka do człowieka.

Jeden człowiek nienawidzi drugiego człowieka. Jeden człowiek uważa się za lepszego od drugiego. A przecież człowiek człowiekowi powinien być bratem a nie katem.

Na Oficjalnej stronie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, możemy obejrzeć moment, kiedy została wręczona nota identyfikacyjna członkom rodzin ofiar totalitaryzmów. O Marii Turowskiej możemy usłyszeć od 51,50 minuty do 54 minuty.